Kể lại: Mẹ Chi tuyển nhân viên

Vụ vợ tôi tuyển nhân viên, hứa kể mãi, giờ mới kể. Chuyện bắt đầu từ hồi thằng Minh với con Ngọc mua cái khách sạn, giao cho con Ngọc làm, nhờ vợ chồng tôi với con Hương phụ, và vợ tôi được đứng làm giám đốc.

Mấy ngày sau khi nhận khách sạn thì bắt đầu vào quản lý, kiểm tra sổ sách, kê khai mọi thứ. Vợ tôi rủ rỉ gì đó với con Ngọc với con Hương. Rồi tụi nó phán:

— Anh nói nhân viên chuẩn bị họp. Lọc nhân viên và tuyển nhân viên mới.

Tôi xuống nói từng bộ phận. Ai cũng thì thầm, mặt ai cũng lo thấy rõ.

— Tụi em tính làm gì thế?

Vô phòng giám đốc tôi hỏi.

— Chuyện tụi em. Anh chỉ cần nhìn là được. — Ngọc nói.

Con Ngọc ra ngoài.

— Tất cả anh chị em nhân viên các bộ phận tập trung xếp hàng. — Con Hương nói.

— Mọi người trật tự. Bây giờ khách sạn sẽ lọc nhân viên, từng người vào thôi nhé. — Ngọc nói.

Người đầu tiên là một bé làm bên buồng phòng.

— Em chào anh chị, em tên B.

— Chị chào em. Em có thể cho chị biết em có điều gì hài lòng và không hài lòng đối với khách sạn, cũng như cách quản lý hay không?

— Dạ không có gì chị. Em hài lòng.

— Như vậy thì ngày mai em không cần phải tới làm việc nữa.

— Ơ, sao vậy chị?

— Mọi thứ đều có thiếu sót. Khách sạn là một nơi lớn và có nhiều nhân viên, không bao giờ có chuyện không có điều gì mà em không hài lòng. Chị rất không thích những ai nói dối chị, và chị không muốn gặp mặt em vào ngày mai.

Con bé B buồn so đi ra.

— Người tiếp theo.

Một anh bảo vệ, có vẻ lớn tuổi hơn tôi.

— Chào anh chị. Em là T, làm bảo vệ khách sạn được ba năm rồi.

— Như vậy thì bạn có thể cho mình biết bạn có điều gì hài lòng với tầng hầm, cũng như cách trang trí nội thất ở sảnh lễ tân hay không?

— Cũng được rồi chị. Nhưng mà có bộ bàn ghế để ở góc trái là không đẹp. Để gần chỗ cửa kính cho khách nhìn phong cảnh thì đẹp hơn.

Vợ tôi ghi ghi.

— Và còn điều gì nữa?

— Nhân viên bảo vệ tụi tôi ít quá. Tôi muốn tăng thêm nhân viên trực sáng để phụ xách hành lý cho khách với trông xe. Trước tôi nói hoài mà giám đốc cũ không kêu thêm người.

— Nếu như tăng thêm nhân viên, và bạn sẽ được giảm giờ làm việc cũng như giảm lương, thì bạn có đồng ý hay không?

— Như vậy sao được.

— Bạn hãy suy nghĩ. Bạn cực nhọc, nhưng số tiền bạn nhận được xứng đáng với sức bạn hao tốn. Bạn được nghỉ ngơi nhiều hơn và có thêm một người giúp đỡ, thì số tiền bạn nhận được sẽ giảm xuống. Như vậy là rất công bằng.

— Cái này…

— Bạn chọn lựa như thế nào?

— Tôi muốn thêm người giúp và không bị giảm lương.

— Bạn đang làm việc và mình là người trả lương cho bạn. Bạn có quyền yêu cầu để công việc được thoải mái và dễ dàng hơn. Mình đồng ý gọi thêm người giúp bạn. Nhưng nếu mình nhìn thấy năng suất làm việc của bạn giảm đi và bạn lười nhác, thì bạn không cần đến làm việc nữa. Bạn có hiểu ý mình nói hay không?

— Có chị.

— Như vậy rất tốt. Bạn có thể ra ngoài.

Người tiếp theo là một bé buồng phòng khác, tên L.

— Em chào anh chị, em tên L, làm ở buồng phòng.

— Chị chào em.

— Em có nhiều điều không hài lòng lắm chị.

— Chị không có hỏi em điều đó.

— Ơ…

Chắc con B ra hớt lẻo rồi 🤣.

— Chị muốn hỏi em về kinh nghiệm dọn dẹp phòng cũng như thói quen của khách du lịch.

Con L ngạc nhiên, rồi cũng nói, phân tích khá chi tiết.

— Như vậy rất tốt. Em có thể ra ngoài.

— Em không bị đuổi hả chị?

— Chị không bao giờ muốn bỏ rơi những người có năng lực và kinh nghiệm làm việc. Em có thể ra ngoài.

Người tiếp theo, một bé lễ tân.

— Em chào chị, em tên Y, ở lễ tân.

— Trả lời câu hỏi của chị.

Vợ tôi đọc một tràng tiếng Anh. Con Y ú a ú ớ.

— Tiếng Anh là cơ bản. Em không giỏi tiếng Anh?

— Dạ em chỉ nói được sơ sơ thôi chị.

— Ngày mai chị không muốn nhìn thấy em đi làm nữa. Em có thể ra ngoài.

— Em làm lễ tân hai năm rồi chị. Sao chị đuổi em?

— Em làm lễ tân mà những câu cơ bản em không nghe được thì sao nói chuyện với khách nước ngoài. Xuống kế toán lấy lương đi em. — Ngọc nói.

Con bé khóc rồi chạy ra. Nhìn cũng xinh mà 😢.

— Em, làm vậy có ác quá không? Con bé cũng làm lâu rồi.

— Sao, mê rồi à? Lão mê rồi đó Chi. — Ngọc nói.

— Bậy bậy, không có.

Vợ tôi nhìn qua, tôi hơi tái mặt.

Người tiếp theo là một bé lễ tân khác.

— Em chào chị, em tên A. Em có hiểu chút tiếng Anh, em làm chưa được bao lâu nên chị giúp đỡ em.

— Vậy hãy trả lời chị.

Vợ tôi hỏi. Con bé trả lời hơi chậm, hơi vấp. Vợ tôi hơi chau mày.

— Dạ em xin lỗi, em nghe hơi yếu.

— Là do chị phát âm quá nhanh, hay vì em nghe quá chậm?

— Dạ do em nghe chậm. Với lại chị nói nhiều từ lạ.

— Là do từ vựng của em không nhiều nên em không thể hiểu đầy đủ. Em có thể hứa sẽ cố gắng hay không?

— Dạ em hứa.

— Vậy từ nay em hãy cố gắng nói chuyện với khách nước ngoài thật nhiều, sẽ rất tốt cho em.

— Dạ em cảm ơn chị.

— Em có thể ra ngoài.

Cứ vậy mà vợ tôi hỏi, từ cành cây ngọn cỏ cũng hỏi. Nhân viên khách sạn bị cho nghỉ hơn một nửa, lại phải đăng tin tuyển người mới.

— Những người còn lại trong khách sạn là những người có năng lực làm việc rất tốt. Mình muốn tăng lương cho họ.

— Vậy theo ý Chi đi. — Ngọc nói.

Con Hương cũng gật gù.

---

Ngày thứ ba sau khi đăng tin, có một con bé xin vô lễ tân. Đó chính là con bé N bây giờ 🤣.

— Em chào chị.

Hôm đó có tôi với vợ với bốn con bé. Thằng Củi nhỏ với thằng Tũn qua ngoại quậy rồi.

— Chị chào em. Em tốt nghiệp trường đại học loại khá. Tại sao không xin vào khách sạn khác để có mức lương cao hơn?

— Dạ em mới ra trường nên muốn có thêm kinh nghiệm.

Vợ tôi cười, gật đầu, rồi xổ một tràng tiếng Anh. Mặt con N ngệch ra.

— Em không hiểu?

— Dạ chị nói nhanh quá em nghe không kịp.

— Sún, mẹ vừa nói gì? Con có thể dịch lại cho mẹ nghe hay không?

Mấy con bé đang chơi búp bê ở bàn bên kia. Con Sún nhìn mẹ rồi nhìn qua con N.

— Mẹ nói: "Công việc sẽ rất khó khăn với một người mới vừa học xong, nên cẩn thận trong giao tiếp và tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm, sẽ rất tốt cho tương lai sau này. Không nên làm việc mãi ở một nơi, mà nên làm ở những nơi tốt hơn để xứng đáng với những gì bạn cố gắng."

Nói xong nó lại quay qua chơi búp bê tiếp. Câu dịch này là tôi phải hỏi lại vợ mới nhớ, chứ lúc đó nghe xong là quên mất rồi 🤣.

— Em đã hiểu chưa?

— À… dạ…

Con N thẹn quá đỏ bừng cả mặt.

— Trường đại học dạy cho em những điều gì? Khả năng nghe và nói của em là rất rất kém.

— Dạ em xin lỗi chị.

— Em thật sự muốn làm việc ở đây?

— Dạ em muốn lắm chị.

Tôi thấy mắt con N sáng rực khi trả lời.

— Vậy thì em hãy bắt đầu với công việc của một người quét dọn tầng lễ tân.

— Ơ…

Cả tôi cũng sững sờ.

— Em…

Vợ tôi nhìn tôi rồi cười.

— Chị ơi, em xin làm lễ tân chứ không làm tạp vụ đâu chị.

Con N rưng rưng.

— Như vậy là em không muốn làm việc ở đây?

— Dạ em làm.

Vợ tôi cười.

— Em hãy dọn dẹp và lau chùi tầng lễ tân thật sạch sẽ. Ngoài ra, em còn phải hỏi ý kiến của khách, ưu tiên khách nước ngoài, rồi nói lại cho chị nghe những điều họ hài lòng và không hài lòng. Em có đồng ý với chị hay không?

— Dạ em đồng ý.

— Vậy chị sẽ nhìn em làm việc qua camera trong ngày mai.

— Dạ em chào anh chị em về.

Con N về.

— Em, làm vậy có quá đáng quá không? Con bé dù sao cũng học đại học ra mà.

— Em rất thất vọng về trường đại học. Em ấy rất tệ về ngoại ngữ.

— Trường mình mà, lạ gì nữa.

— Em sẽ dạy cho em ấy tốt hơn trường học rất nhiều lần.

— Nhưng làm thế con bé nó buồn.

— Em không hề la mắng em ấy. Em đang giúp đỡ em ấy.

— Rồi rồi, em làm gì cũng đúng được chưa. Tối nay ăn gì thế?

— Em đang dự định làm canh mướp đắng dồn thịt và cá ngót chưng nấm, cà rốt dồn chả, và rau xào cùng với tôm.

— Tuyệt vời. Thôi về mẹ làm đồ ăn mấy đứa, ba đói lắm rồi.

Người tiếp theo xin việc là một anh bảo vệ, anh K.

— Chào anh chị.

— Chào bạn. Bạn có thể làm được những việc gì ngoài công việc trông xe và xách hành lý cho khách?

— Ơ…

Cả tôi cũng không hiểu.

— Dạ việc gì cũng được chị.

— Bạn không nói dối?

— Dạ không có đâu chị.

— Vậy hãy bắt đầu với công việc của một người dọn dẹp phòng.

— Ơ, em xin làm bảo vệ chị ơi.

— Bạn không thể làm được?

— Dạ được, nhưng mà em không có làm qua bao giờ.

— Bạn có thể học. Bạn có đồng ý hay không?

— Dạ…

Anh K đồng ý làm.

— Sao anh ấy xin bảo vệ mà em lại cho lên buồng phòng?

— Em muốn họ hiểu được sự cực khổ của các bộ phận khác. Có như vậy thì họ mới biết tôn trọng và không ganh tị với nhau.

— À, ra thế.

Vài vụ tuyển nhân viên nữa, vợ tôi cũng làm cực kỳ bá đạo. Xin buồng phòng thì cho làm lễ tân, xin lễ tân thì cho làm tạp vụ, đổi loạn xạ cả lên.

Tới khi nhân viên làm được hai tháng, vợ tôi họp toàn thể khách sạn.

— Các bạn cảm thấy công việc như thế nào? Có cực khổ hay không?

Cả đống người im re.

— Em N, ngoại ngữ giao tiếp của em có tiến bộ hay không?

— Dạ có chị. Em cảm ơn chị.

— Vậy em có muốn làm tiếp công việc của người dọn dẹp tầng lễ tân hay không?

— Dạ em làm.

Con N gật lia lịa.

— Nhưng chị muốn em làm lễ tân. Em đã đủ khả năng giao tiếp cùng du khách nước ngoài. Em có đồng ý hay không?

Con bé rưng rưng, rồi gật đầu.

Vợ tôi cười rồi nhìn qua anh K.

— Bạn có cảm thấy công việc dọn dẹp phòng nhẹ nhàng hay không?

— Nặng lắm chị.

— Vậy bạn cảm thấy công việc bảo vệ và dọn dẹp phòng thì công việc nào nhẹ nhàng hơn?

— Dạ làm bảo vệ thì nặng phần trông xe, giữ xe, sắp xếp xe rồi xách hành lý cho khách. Còn dọn dẹp phòng thì xếp ga giường, hút bụi. Cái nào cũng nặng, cũng mệt.

— Như vậy bây giờ bạn có thể làm công việc của một bảo vệ.

— Thật hả chị?

Vợ tôi cười, gật đầu.

Tới con bé buồng phòng đang trông xe, rồi con bé buồng phòng đang làm lễ tân, vợ tôi cũng trả về đúng vị trí.

— Từ bây giờ mọi người có thể làm việc bình thường. Nếu có ai nghĩ rằng công việc của ai hay bộ phận nào được thoải mái nhẹ nhàng, mình sẽ cho họ làm công việc mà họ mong ước.

Con Hương nói tiếp:

— Từ bây giờ lương của mỗi người sẽ ở một phong bì riêng. Giữ kín số tiền lương mình nhận được, sẽ nhiều hoặc ít hơn người đồng nghiệp. Nhưng nếu có bất cứ ai để lộ lương của bản thân cho đồng nghiệp, đồng nghiệp phát hiện lương họ ít hơn bạn và kiện lên ban giám đốc, thì bạn sẽ bị đuổi việc ngay lập tức. Đương nhiên nếu có thêm tiền thưởng, hoặc phạt giảm lương, sẽ được ghi rõ vào một tờ giấy bỏ trong phong bì lương. Mỗi tháng, ai nhận lương xong sẽ có một tháng để ghi lại những điều không hài lòng về đồng nghiệp hoặc về bất kỳ ai, tính cả những người điều hành là tôi, chị Chi hay anh Phong. Chị Chi sẽ là người đọc và giải quyết, và sẽ không để lộ danh tính người viết. Đây là ý của chị Chi. Ai có ý kiến xin cứ nói để chỉnh sửa.

Im re hết, và luật được thông qua.

Năng suất làm việc tăng lên hẳn. Ai cũng vui vẻ khi nhận lương, và mỗi tháng vợ tôi kiểm tra giấy phàn nàn một lần.

Cô ấy quản lý cực kỳ tốt, tôi không ngờ luôn. Không biết do bẩm sinh hay học từ ai.