Kể lại ngày bé Gấu về nhà

Nhắc tới bé Gấu thì phải kể lại ngày nó về nhà, hồi tháng Ba năm ngoái. Chuyện vợ chồng tôi gặp nó trên chùa, rồi nó chạy theo xin làm con, thì đã kể rồi. Giờ kể nốt cái ngày lên chùa đón nó.

Nó được vợ chồng tôi đưa về trong sự chờ mong của mấy con vịt. Hôm đó là thứ Ba. Sáng thứ Hai làm thủ tục nhận con xong, chiều thứ Hai mới xong thủ tục nhập hộ khẩu, xé bỏ tờ giấy con nuôi, làm lại khai sinh, làm lại hết giấy tờ tùy thân cho nó: Dương Hoàng Thùy Ngọc Mai Phương.

Lên thì thấy nó đang ngồi trên ghế ở phòng khách, ôm cái cặp màu xanh lá đã bạc màu, ngồi cạnh cô trưởng trung tâm. Tôi đẩy Chi vào. Nó thấy Chi thì đứng dậy chạy nhanh ra ôm.

— Con đã sẵn sàng để về nhà chưa?

— Về nhà với mẹ hả mẹ?

— Đúng vậy. Các anh các chị đang chờ con ở nhà.

— Các anh các chị có đánh con không mẹ?

— Sẽ không bao giờ có chuyện đó. Các con của mẹ sẽ luôn yêu thương nhau. Các anh các chị sẽ yêu thương con giống như ba và mẹ yêu thương con vậy.

— Dạ.

Tôi xoa đầu nó rồi qua chỗ chị trưởng.

— Em mời chị vào phòng riêng.

Chị trưởng gật đầu, qua phòng riêng.

— Thủ tục xong hết rồi hả em?

— Dạ đúng. Chuyện em nhờ chị đã làm ổn cả rồi chứ chị? Kể từ bây giờ con bé là con ruột của vợ chồng em. Em không cần biết ai đã bỏ rơi con bé lúc mới sinh, nhưng như vậy thì không đáng để con gái em gọi một tiếng mẹ. Vợ chồng em không muốn bất kỳ ai ảnh hưởng tới cuộc sống của gia đình em từ đây về sau. Lý lịch và mọi tư liệu hình ảnh chị đã giúp em đổi hết chưa chị?

— Chị đã làm rồi.

— Chị thấy em làm vậy có sai trái không?

— Em làm đúng. Nhưng chị sợ người bỏ rơi con bé có nỗi khổ.

— Không có nỗi khổ nào khiến họ phải bỏ con bé lúc mới chào đời được một tuần. Trong nhà em vẫn còn hai đứa con nuôi, nhưng là bà của tụi nó dẫn tới giao cho trung tâm nhận nuôi, chứ không phải bị bỏ rơi như vậy. Em không chấp nhận người như thế có mối liên hệ với con bé. Em hy vọng chị làm đúng như lời em nói.

— Chị hiểu.

— Vâng. Em cảm ơn chị. Em cũng như chị, cũng muốn con bé được hạnh phúc, được vui vẻ.

— Em chăm sóc con bé tốt nha em.

Chị trưởng cũng rưng rưng. Cũng phải. Chị nuôi con bé từ lúc mới lọt lòng mấy ngày, bị bỏ ngoài chợ, người dân đem vào cho chị nuôi. Coi như con ruột rồi còn gì.

— Dạ. Đó là nghĩa vụ của em. Em cũng yêu con bé như chị vậy. Em hứa với chị sẽ không có bất kỳ ai hay bất kỳ điều gì làm con bé buồn hay tổn thương. Em hứa trên danh dự của em. Mong chị nói lại với thầy giúp em.

— Chị tin em. Chị sẽ nói với thầy.

— Chào chị em về.

— Em lái xe cẩn thận.

— Dạ.

Tôi đã nhờ chị thay đổi hết hình ảnh, thông tin của con bé trong sổ ghi chép nhận nuôi, không để lại bất kỳ thông tin gì về người nhận nuôi, cũng như hình ảnh con bé lúc nhỏ, tránh trường hợp cha mẹ đẻ kia tìm tới liên hệ. Con ruột mình mà cũng bỏ ngoài đường ngoài chợ. Con chó còn giữ con nó, cắn cả chủ.

Ra thấy nó ngồi trên đùi Chi kể gì mà nước bọt tung bay, cười hí hửng vui lắm. Tôi qua ngồi ngang mặt nó.

— Ủa, con gái kể gì vui vậy ta? Cho ba nghe với.

— Hông.

— Thế không chở về nhà luôn.

Nó trèo xuống, qua ôm cổ tôi. Tôi bế nó lên một tay, tay kia đẩy Chi.

— Sao ba và mẹ lại bỏ quên con ở đây?

— Hả hả?

Tôi sững người. Chi quay mặt lại nhìn tôi cười.

— Ai nói cho con biết?

— Mẹ ở chùa và mẹ Chi nói cho con biết.

— À, chuyện là thế này. Lúc sinh con ấy, bệnh viện đông quá trời, thế là ba với mẹ không tìm thấy con. Nhiều bạn được sinh ra cùng lúc với con lắm. Rồi khi người ta bồng các bạn đi hết, mấy cô mới bồng con qua đây cho mẹ ở chùa. Giờ ba mẹ tìm lại bệnh viện mới biết được con ở đây, nên ba mẹ qua đón con.

— Mẹ ở chùa nói với con là khi con nhìn thấy mẹ Chi thì con thương mẹ Chi. Vì mẹ Chi sinh ra con nên con là con của mẹ Chi. Vì thế con sẽ thương mẹ.

— Cái mồm như bà cụ non ấy. Thế ba không phải ba con à?

— Thương ba.

Nó ôm cổ tôi chặt cứng. Tôi phì cười rồi ra xe. Tiếng chuông chùa tự dưng vang lên. Tôi với Chi cùng lúc ngoái đầu nhìn lại lần cuối. Từ nay về sau không bao giờ quay lại đây nữa.

Lên xe, con bé cũng im lặng nhìn qua kính, ngoái đầu nhìn lại chùa.

— Con gái, về với ba mẹ với anh chị con có vui không?

— Dạ có.

Nó trả lời mà mặt cứ buồn buồn.

— Con nhớ sư thầy, nhớ mẹ ở chùa đúng không?

Nó gật gật rồi rưng rưng. Chi ôm nó vào lòng, xoa xoa lưng.

---

Lái xe một quãng xa mới về tới nhà. Vừa đỗ xe trước cổng thì thằng Củi mở cổng cười toe toét. Đánh xe vào thì thấy đám vịt đang chơi trước sân, thôi đánh hẳn vào sân sau. Bế Chi ra rồi, mà bé Gấu vẫn ở trong xe.

— Con gái, ra đây gặp anh chị nào.

— Con sợ.

Nó chui vào góc xe bên kia, không chịu ra.

— Ngoan.

— Em đâu ba? Em đâu? — Củi hỏi.

Thằng Củi dẫn đầu, đám vịt chạy lon ton phía sau.

— Em ở trong xe không dám ra. Tụi con vào kêu em ra đi.

Thằng Củi ló đầu vào xe, nhìn con bé một lúc rồi thò tay vào nắm được chân con bé.

— Ra đây chơi.

— Không ra!

Con bé cắn tay thằng Củi luôn. Thằng Củi giật tay lại, ôm tay ré lên.

— Đàn ông con trai gì đâu, phải nhẹ nhàng với em gái chứ. Tệ quá. Ra ngoài.

Tôi "tiễn" nó ra chỗ khác.

— Sún, Cà Chua, qua đây với ba.

Hai con bé hí hửng đi qua.

— Bồ Câu nữa, cả bé Bao, bé Hành, qua đây ba.

Chỉ có vịt cái mới gọi được vịt cái vào đàn thôi.

— Tụi con vào kêu em ra đi. Bé Bao với bé Hành không được chọc phá chị, nghe rõ chưa?

Hai cái đầu gật gật, mà tôi chỉ tin được tụi nó năm mươi phần trăm 😤. Vợ chồng tôi đứng xem đám nhỏ thuyết phục con bé ra sao.

Sún với Cà Chua vào trước, ngồi ghế sau cạnh con bé.

— Em tên là Gấu.

— Gấu panda hả ba? — Củi hỏi vọng vào.

— Đúng rồi ông tướng. Còn chưa chịu ra chỗ khác? Thích bị cắn nữa à?

Nó giật mình nhìn cái tay còn vết răng, cười hề hề rồi trốn luôn 🤣.

— Em Gấu ra ngoài chị chải tóc cho em Gấu. Tóc em Gấu rối rồi nè. — Sún nói.

Gấu vẫn ôm cái cặp, lắc đầu liên tục. Tóc cột đuôi gà hai bên, hai cái đuôi gà cứ đung đưa qua lại.

— Em Gấu ra chơi với chị, có nhiều gấu bông lắm. — Cà Chua nói.

Gấu vẫn lắc đầu. Hai con bé nhìn nhau rồi nhìn qua Bồ Câu. Bồ Câu cầm nhẹ tay con bé. Con bé mới ngẩng mặt lên nhìn.

— Em Gấu ra ngoài chơi với chị. — Bồ Câu nói.

— Em Gấu là em của chị. Ai đánh em Gấu chị bẻ tay nó. — Sún nói, mặt hiên ngang hết cỡ.

— Chị Cà Chua dạy em Gấu học võ nha.

Gấu lắc đầu.

— Vậy chị Sún dạy guitar cho em Gấu nha.

Cũng lắc đầu.

— Em Gấu sợ hả? — Bồ Câu hỏi.

Lần này thì Gấu gật đầu.

— Tụi chị không có la em Gấu đâu. — Cà Chua nói.

Gấu nhìn con Sún, rồi con Cà Chua, rồi Bồ Câu.

— Chị chị! Chị của bé Bao mà!

Nàng Bao ở đâu lao vào kéo con Sún ra ngoài. Con Cà Chua nhìn bé Bao.

— Chị Cà Chua đang nói chuyện với em Gấu.

— Chị của bé Bao mà. Chị Cà Chua đi ra đi.

Nàng kéo luôn con Cà Chua ra ngoài rồi leo vào xe.

— Ra chơi. Chị, chị ra chơi.

Vậy mà nàng Bao kéo được bé Gấu ra ngoài, trong sự ngỡ ngàng của cả đàn vịt, trong đó có tôi. Không thể tin được.

Bé Gấu thấy đám nhỏ thì chạy ù qua ôm chân tôi, run bần bật, trốn không dám nhìn.

— Anh chị của con mà. Anh chị thương con lắm, chờ con hai ngày rồi đấy.

Nó vẫn trốn. Thằng Củi chạy qua cười toe toét.

— Anh hai là lớn nhất. Ai mà động em Gấu là anh hai đập chết nó luôn.

— Đó đó, lại đánh nhau. Em xem, em xem.

Chi nhìn đám nhỏ rồi phì cười.

— Các con không được làm em sợ. Gấu, qua đây với mẹ.

— Mẹ gọi kìa.

Tôi vỗ nhẹ lưng bé Gấu. Nó đi từ từ qua Chi. Chi hôn má rồi xoay nó lại nhìn đám nhỏ.

— Đây là anh chị của con. Đây là anh Củi nhỏ, là anh hai của con. Củi nhỏ qua đây với mẹ.

Thằng Củi chạy cái vù qua.

— Không được làm em sợ. Con phải thương em, bảo vệ em, không được chọc ghẹo khiến em khóc. Con nhớ chưa?

— Dạ nhớ. Em Gấu dễ thương ghê á mẹ.

— Được rồi. Cà Chua, con qua đây với mẹ.

Cà Chua qua.

— Đây là chị Cà Chua, là chị của con, và nhỏ hơn anh Củi.

— Cà Chua, đây là em của con, là con của ba mẹ. Con và em Sún và anh Củi là lớn, phải tự biết cư xử thế nào.

— Dạ biết.

Chi cười rồi chỉ con Sún cho bé Gấu nhìn.

— Đây là chị Sún. Chị Sún và chị Cà Chua giống nhau vì hai chị sinh ra cùng một lúc.

Gấu gật gật. Chi giới thiệu từng con vịt. Rồi đám vịt đứng nhìn bé Gấu cười hí hí.

— Đây là em Gấu. Tên của em là Mai Phương.

— Ứ ừ, em Gấu là em của chị đó. Tên của em Gấu giống tên mẹ với tên các em. — Cà Chua nói.

— Làm gì giống tên anh. Anh với em Tũn giống tên ba. — Củi nói.

— Ai nói hai? Dô diên.

— Cà Chua cũng dô diên.

— Em Sún!

— Dạ!

Thế là hai con bé đuổi thằng Củi chạy có cờ.

— Ba ơi cứu con ba ơi! Hai em đánh con ba ơi!

Bé Gấu nhìn cảnh thằng Củi bị hai con bé rượt chạy co giò, bật cười thành tiếng. Chi nhìn nó rồi cũng nhoẻn miệng cười.

— Con nhìn thấy anh chị có vui không?

— Dạ có.

— Vậy từ giờ con sẽ được ở cạnh anh chị.

Nó gật gật. Và nàng Gấu gia nhập đàn vịt như thế đấy.

---

Đàn vịt nhà tôi thì vẫn vậy: thằng Củi chuyên pha trò, chuyên chọc Bồ Câu để rồi bị hai chị đánh. Hai con bé ra dáng chị lớn, có uy nhất đám. Tũn ca lầm lì, nhưng đi quậy là thấy mặt chình ình. Còn bé Gấu, thành viên mới, lại thân nhất với bé Bao. Bé Bao quấy rối ai cũng được, chứ ít đụng tới bé Gấu nhất, vì hai đứa hay ngủ cùng nhau, sớm tối ôm nhau ngủ 🤣.

Đứng áp chót và chót là bé Bao với bé Hành. Hai con quỷ tinh linh, cơn ác mộng của cả nhà. Ở đâu có tụi nó là nơi đó không còn an toàn. Chuyên gia ăn vạ, mồi lửa chiến tranh.

Chuyện kể rằng, hai nàng Bao và Hành đi dạo trong xóm, gặp xe đạp của hai thằng nhóc lớp 6 dựng đó để mua đồ. Hai nàng đi ngang bấm khóa xe phía sau, làm hai cậu kia cáu lên la "mày làm gì đó". Vậy mà qua miệng hai nàng thành "hai anh đó đánh Bao với em Hành", làm hai con bé với thằng Củi, thằng Tũn vác gậy đánh người ta quá trời, đập móp cả xe đạp 😤. Tôi phải đền thuốc men, sửa xe cho người ta. Hỏi ra mới biết hai nàng châm lửa thế nào. Về tôi đòi quất vào mông vài phát mà Chi khóc quá nên thôi, cấm cửa hai nàng ba tháng không được ra đường. Kể cả vợ chồng thằng Minh có nói cũng kệ, lệnh tôi là to nhất. Sau vụ đó hai nàng không dám phóng đại nữa, nhưng cái tật ăn vạ với chọc ghẹo người ta rồi vác về cho anh chị đánh thì vẫn y nguyên 😤.

Nàng Gấu hai tháng đầu còn chưa quen, sang tháng thứ ba thì bắt đầu quen, hay ôm rồi đùa với mấy con bé, cười hí hí. Đám vịt thương nó lắm. Nó về chưa có quần áo, nên tiền quần áo hai tháng liền ba con bé nhường hết cho nàng Gấu. Đây là ý của ba nàng. Vợ chồng tôi chỉ đưa ra vấn đề là em Gấu mới về chưa có quần áo, mà ba nàng gật lia lịa: "Ba mẹ mua quần áo cho em Gấu."

Nàng Gấu được cái rất hiểu chuyện, luôn an phận. An phận không phải vì chưa quen hay nghĩ mình là con nuôi. An phận là với nó, được hưởng gì thì là tốt, không muốn nhiều hơn hay đẹp hơn, không muốn hơn thua với ai, kể cả người ngoài. Tôi đã từng quan sát, tâm sự với nó một thời gian, mới hiểu ra nó quen cái tính ở trên chùa: người ta cho gì thì nhận nấy, có thích gì cũng chẳng ai mua cho. Dần dần con bé thành ra như vậy, không có nhu cầu, luôn an phận.

— Con là con gái của ba mẹ, là em của các anh các chị. Con thích thì con phải nói ra cho ba mẹ và anh chị biết. Ai cũng yêu con, ai cũng thương con. Con không nên nói dối bản thân, nói dối là rất xấu.

Đám vịt cũng ủng hộ tôi nhiệt tình. Vì bé Gấu rất ít khi nói thích cái gì, nên hễ nói ra là cả đám gật gật ủng hộ ngay. Tôi mà nghe được thì bao nhiêu cũng mua về cho nó.

Có lần nó thích con thú bông ở máy gắp thú trong siêu thị, mà con đó ngoài tiệm không thấy ai bán. Đám nhỏ bàn nhau đi gắp cho bằng được. Tổng cộng tụi nó trấn lột của tôi hơn sáu trăm nghìn tiền gắp, mất gần hai tuần. Về thì bé Gấu thích lắm, ôm rồi cười hí hửng. Hai con bé với thằng Củi, thằng Tũn cũng cười mãn nguyện. Chắc chỉ mỗi tôi nhăn mặt. Hơn sáu trăm nghìn tiền tiêu vặt đấy chứ có phải cục đất đâu mà cười 😢.

---

Về chuyện dạy con. Nhiều người quan niệm phải giữ con trong lòng, phải ôm con thật chặt mới là thương con.

Riêng tôi thì khác. Lên một tuổi là ra ngủ riêng. Biết nói rồi thì mọi thứ phải tự làm: tự dọn phòng, tự đánh răng súc miệng, tự xếp quần áo. Vợ chồng tôi dạy ngay khi thấy tụi nó đã biết nhìn và làm theo.

Khi nào thì con biết nhận thức đúng sai? Đó là câu hỏi không phải ai làm cha làm mẹ cũng hiểu rõ. Trẻ con lớn lên trong vòng tay cha mẹ, cha mẹ bảo cái gì đúng là nó biết cái đó đúng, chứ chưa bao giờ hiểu vì sao đúng, vì sao sai.

Ví dụ đơn giản là lần thằng Tũn bị té khi chơi ở nhà thằng Thiện. Cô Năm giúp việc nhà thằng Thiện tá hỏa chạy lại định đỡ nó. Tôi cản lại, nhìn nó: "Con tự đứng lên." Nó đứng lên, thấy chân chảy máu, rồi nhìn tôi. "Khoan hãy nhìn chân chảy máu. Vì sao con ngã?" Nó bặm môi, đạp đạp lên cái gò đất nhô lên dưới chân. Cô Năm chạy qua gõ lên gò đất. Tôi biết câu cô định nói, nên nhìn cô lắc đầu: "Cô để con dạy nó." Cô im lặng nhìn tôi. Chắc chắn cô định nói "đánh cái đất hư làm Tũn đau".

— Tũn, con té là vì cái gì? Vì con chạy nhanh, hay không quan sát, hay vì gò đất?

Nó lắc đầu.

— Gò đất là vật chết, con là vật sống. Nó vốn nằm ở đây. Là con chạy ngang qua nó không quan sát rồi té. Ba nói có đúng không? Vậy là lỗi của con hay lỗi của gò đất?

— Dạ của con.

— Lỗi của con là chạy nhanh và không quan sát nên bị té. Con nên biết ơn cái gò đất đã cho con chảy máu. Lần sau phải đi đứng cho cẩn thận. Ba nói con có hiểu không?

— Dạ hiểu.

— Tốt. Vào xin bà Năm thuốc sát trùng với ba.

Vào nhà, bà Năm lấy lọ ô xi già với bông gạc.

— Đầu tiên con biết phải làm gì không? Tay con chống xuống đất lúc té, thì có nên chạm vào vết thương hở không?

Nó gật gật rồi vào rửa tay sạch sẽ, ra ngồi cạnh tôi.

— Một tay con giữ ở dưới để ô xi già nhỏ vào không bị trôi xuống đất. Một tay cầm chai nhỏ vào vết thương.

Nó nhỏ vào rồi nhăn mặt, nhìn tôi mắt rưng rưng.

— Đau.

— Lỗi của ai?

— Dạ của con.

— Vậy thì cắn răng lại, không được than. Đàn ông con trai phải mạnh mẽ, không được yếu đuối than vãn. Tiếp tục làm.

Nó chùi mắt rồi nhỏ tiếp, cũng nhăn mặt nhưng không than đau nữa.

— Con lấy một miếng bông khác chùi nhẹ vết thương, nhỏ thuốc đỏ vào để sát trùng lần cuối. Để băng gạc khỏi dính vào vết thương, dùng gạc áp nhẹ lên. Cắt băng dính ra, xé vừa đủ để băng gạc dính vào thôi, đừng xé nhiều. Băng gạc rồi cũng phải thay. Một chút băng dính này có thể cứu được người khác khi cần. Cái gì nên dùng thì dùng, không nên thì đừng phí phạm.

— Dạ.

Suốt quá trình nó làm, cô Năm với tôi đứng nhìn, không giúp bất cứ việc gì.

— Xong việc con nên dọn dẹp, thu dọn ngăn nắp. Lấy ra thế nào bỏ lại như cũ. Lần sau sẽ không có ai nhắc, phải tự nhớ mà làm. Con nhớ không?

— Dạ nhớ.

— Xong thì trả đồ cho bà. Bà cho con mượn đồ thì con phải làm sao?

— Dạ cảm ơn.

Đó là vụ thằng Tũn. Tiếp theo là vụ Bồ Câu mang giày ngược. Cái này tôi áp dụng từ bài học mẹ tôi dạy.

Hôm đó Bồ Câu đi chơi về, tôi thấy cái chân nó lạ lạ, tới gần mới thấy là mang giày ngược.

— Bồ Câu, khoan vào nhà. Tụi con vào trước đi, nói mẹ ba dắt em Bồ Câu ra ngoài một chút.

Tôi nắm tay dắt nó ra khỏi nhà.

— Ba ơi, đi đâu vậy ba?

— Con gái, con nhìn mọi người đi đứng thế nào?

Nó nhìn từng người rồi nhìn tôi.

— Con hông biết.

— Con hãy chú ý vào đôi giày mọi người mang, rồi nhìn vào đôi giày con đang mang.

Nó nhìn người ta, rồi nhìn xuống chân, rồi cởi ra mang lại.

— Vậy mới là đúng hả ba?

— Con có thấy thoải mái hơn không?

— Dạ có.

— Vậy thì tốt. Về ăn cơm với mẹ.

Từ đó không bao giờ nó mang giày ngược nữa.

Dạy con, với tôi, đơn giản là làm bạn với con. Thay vì bảo nó phải thế này phải thế kia, thì dắt nó ra đường để nó tự thay đổi. Bất kỳ thắc mắc gì của con nít cũng phải được cha mẹ giải thích ngay, nên cha mẹ cũng phải có vốn kiến thức nhất định, không ít thì nhiều. Làm cha mẹ nó rồi mình cũng chết. Bảo bọc nó mãi để làm gì, rồi khi mình chết thì ai bảo bọc nó, ai hướng dẫn nó? Phải tập cho nó thói quen tự thân: tự thân vận động, tự thân suy nghĩ.

Đám nhỏ lên ba tuổi là tôi thả ra cho đi chơi với anh chị, với bạn bè. Anh chị nó sẽ dạy, bạn bè nó sẽ dạy, rồi về vợ chồng tôi chỉnh sửa sau. Nói chuyện với tụi nó phải luôn tôn trọng suy nghĩ của tụi nó, không nên ôm cái suy nghĩ người lớn là mặc định đúng. Nói thật, có những vấn đề tôi không nghĩ nhanh gọn được như đám vịt.

Tụi nó nói gì cũng phải im lặng, tôn trọng lắng nghe, bỏ hết việc đang làm để ngồi nghiêm túc nghe. Nó nói xong thì phân tích cho kỹ, rồi nói: "Ừ, con suy nghĩ cũng có lý của con. Nhưng theo ý ba mẹ thì con nên thế này, thế kia. Con suy nghĩ xem cách của ba mẹ có được không. Quyết định là của con." Vợ chồng tôi luôn nói chuyện với tụi nó kiểu vậy, chưa bao giờ áp đặt suy nghĩ của mình. "Con nên làm như vầy", chứ không phải "con phải làm như vầy".

Vợ chồng tôi luôn đứng ở vai bạn của tụi nó khi nói chuyện, và tụi nó cũng nghĩ vậy. Bất kỳ chuyện gì về bạn bè hay ngoài đường, thắc mắc là tụi nó hỏi vợ chồng tôi, và vợ chồng tôi sẽ phân tích cho tụi nó hiểu hơn. Tôi có thể khẳng định, giữa tôi và đám nhỏ luôn bình đẳng, và đám vịt chưa bao giờ giấu vợ chồng tôi chuyện gì (hoặc có thể chỉ giấu mỗi tôi thôi 😤). Phải tạo lòng tin cho tụi nó. Không phải cứ làm sai mà nói thật ra là bị đòn. Phải tôn trọng sự thành thật, tôn trọng quyền riêng tư và quyền được nói của tụi nó. Khi tụi nó thấy được tôn trọng và tin tưởng, thì chuyện tụi nó tâm sự hay nói thật là điều rất dễ hiểu.