Commit và lịch sử

Sửa code xong, chạy thấy hỏng, mà không nhớ đã đổi những gì. Hoặc muốn quay lại bản chạy được hôm qua nhưng đã lưu đè mất. Git lưu lại từng mốc thay đổi của project để bạn xem lại hay quay về lúc nào cũng được.

Khái niệm

📸 Commit: một mốc lưu lại nội dung các file của project tại một thời điểm, kèm lời mô tả và tên người tạo.

🛒 Staging area: nơi gom những thay đổi sẽ đi vào commit tiếp theo, thêm vào bằng git add.

🙈 .gitignore: file liệt kê những file, thư mục Git bỏ qua, không bao giờ đưa vào commit.

Một thay đổi đi qua ba chỗ: sửa trong thư mục làm việc, git add vào staging area, rồi git commit để thành một mốc trong lịch sử.

Ví dụ

Cài Git xong, khai báo tên và email một lần. Git gắn chúng vào mỗi commit:

git config --global user.name "An"
git config --global user.email "an@shop.vn"

Mở terminal ở thư mục chứa shop-api, rồi đưa project vào một kho Git:

git init -b main
# mở shop-api/.gitignore, thêm dòng application-dev.properties
git add .
git commit -m "Commit đầu tiên"
git log --oneline

• git init -b main tạo kho Git (repository) trong thư mục hiện tại, nhánh chính tên main.
• Project tạo từ start.spring.io đã có sẵn shop-api/.gitignore, bỏ qua thư mục target/ do Maven sinh ra khi build.
• application.properties đang chứa mật khẩu Oracle và jwt.key. Mật khẩu không được commit: chuyển hai dòng này sang application-dev.properties như bài Cấu hình với application.properties, rồi thêm file đó vào .gitignore trước khi git add.
• git add . đưa mọi file vào staging area, git commit -m tạo commit kèm lời mô tả.
• git log --oneline in mỗi commit một dòng: mã commit và lời mô tả.

Thử ngay

Thêm một dòng comment vào cuối PriceCalculator.java, tạo file mới Notes.txt ở thư mục gốc, rồi chạy:

git status

Đoán trước khi chạy: Git nói gì về hai file này?

On branch main
Changes not staged for commit:
  (use "git add <file>..." to update what will be committed)
  (use "git restore <file>..." to discard changes in working directory)
	modified:   shop-api/src/main/java/com/shop/api/PriceCalculator.java

Untracked files:
  (use "git add <file>..." to include in what will be committed)
	Notes.txt

no changes added to commit (use "git add" and/or "git commit -a")

Lỗi hay gặp

Commit khi chưa có .gitignore. Project không tạo từ start.spring.io, hoặc lỡ mất file .gitignore khi chép thư mục. target/ nặng và đổi sau mỗi lần build, làm lịch sử rối.

# SAI — add hết khi chưa có .gitignore
git init -b main
git add .

# ĐÚNG — tạo .gitignore trước khi add
git init -b main
# tạo file .gitignore có dòng target/
git add .

Tóm tắt

• Commit là một mốc trạng thái của project, kèm lời mô tả.
• Sửa file, git add vào staging area, rồi git commit.
• git status cho biết file nào đã sửa, file nào mới. git log xem lịch sử.
• Có .gitignore trước commit đầu tiên, không commit target/ và file chứa mật khẩu.