Đa hình

Giỏ hàng có sách giấy tính phí ship theo cân nặng và ebook miễn phí ship. Viết if kiểm tra từng loại thì mỗi lần thêm loại hàng mới lại phải sửa giỏ hàng. Với đa hình, mỗi loại tự biết cách tính của mình.

Khái niệm

🎭 Đa hình (polymorphism): cùng một lời gọi method, mỗi class con chạy cách làm riêng của nó.

🔧 Override (ghi đè): class con viết lại một method của class cha với cùng tên và cùng tham số, thường đánh dấu bằng @Override.

Ví dụ

// Main.java
void main() {
    List<Product> cart = List.of(
        new PhysicalProduct("Sách", 800),
        new DigitalProduct("Ebook Java"));

    for (Product item : cart) {
        System.out.println(
            item.getName() + ": " + item.shippingFee());
    }
}

// Product.java
class Product {
    private String name;

    public Product(String name) {
        this.name = name;
    }

    public String getName() {
        return name;
    }

    public long shippingFee() {
        return 30000;
    }
}

// PhysicalProduct.java
class PhysicalProduct extends Product {
    private int weightGram;

    public PhysicalProduct(String name,
            int weightGram) {
        super(name);
        this.weightGram = weightGram;
    }

    @Override
    public long shippingFee() {
        return weightGram * 10;
    }
}

// DigitalProduct.java
class DigitalProduct extends Product {
    public DigitalProduct(String name) {
        super(name);
    }

    @Override
    public long shippingFee() {
        return 0;
    }
}

Sách: 8000
Ebook Java: 0

shippingFee() nằm ở Product. Method thường của class cha đều cho class con override, không cần đánh dấu gì thêm ở class cha.
List<Product> chứa được cả PhysicalProduct và DigitalProduct, vì cả hai đều là Product.
Vòng lặp chỉ gọi item.shippingFee(), không cần biết món hàng thuộc loại nào.
Java chạy bản override của object thật, không phải bản của Product.
Thêm loại hàng mới chỉ cần viết class mới có override. Vòng lặp không đổi.

Cùng một lời gọi, Java chọn bản override theo object thật

Thử ngay

Giữ các file class của ví dụ, thay main trong Main.java bằng:

// Main.java
void main() {
    Product item = new DigitalProduct("Ebook");
    System.out.println(item.shippingFee());

    Product other = new Product("Quà tặng");
    System.out.println(other.shippingFee());
}

Đoán trước khi chạy: biến item có kiểu Product. Dòng đầu in 30000 hay 0?

Xem kết quả

0
30000

In 0. Kiểu của biến là Product, nhưng object thật là DigitalProduct, và Java chạy bản override của object thật. Còn other là Product thường nên chạy bản gốc, in 30000.

Lỗi hay gặp

Bỏ public khi override. Method của class con không được có quyền truy cập hẹp hơn method của class cha.

// SAI — lỗi compile: fee() hẹp quyền hơn bản của Item
// Main.java
void main() {
    new Gift();
}

// Item.java
class Item {
    public long fee() {
        return 30000;
    }
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    long fee() {
        return 0;
    }
}

// ĐÚNG
// Item.java
class Item {
    public long fee() {
        return 30000;
    }
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    public long fee() {
        return 0;
    }
}

Gõ sai tên method và thiếu @Override. Code vẫn compile được vì Java hiểu đó là một method mới. Gọi qua biến kiểu cha thì chạy bản của cha. Có @Override thì compiler báo lỗi ngay chỗ gõ sai.

// SAI — fees() là method mới, in ra 30000
// Main.java
void main() {
    Item gift = new Gift();
    System.out.println(gift.fee());
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    public long fees() {
        return 0;
    }
}

// ĐÚNG — có @Override, in ra 0
// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    public long fee() {
        return 0;
    }
}

Tóm tắt

Đa hình: cùng một lời gọi, mỗi class con chạy cách làm riêng.
Class con viết lại method của cha với cùng tên, cùng tham số, và đánh dấu @Override để compiler kiểm tra giúp.
Biến kiểu cha chứa được object của class con, và Java chạy bản của object thật.
Thêm loại mới chỉ cần thêm class, không sửa nơi gọi.

Khái niệm

🎭 Đa hình (polymorphism): cùng một lời gọi method, mỗi class con chạy cách làm riêng của nó.

🔧 Override (ghi đè): class con viết lại một method của class cha với cùng tên và cùng tham số, thường đánh dấu bằng @Override.

Ví dụ

// Main.java
void main() {
    List<Product> cart = List.of(
        new PhysicalProduct("Sách", 800),
        new DigitalProduct("Ebook Java"));

    for (Product item : cart) {
        System.out.println(
            item.getName() + ": " + item.shippingFee());
    }
}

// Product.java
class Product {
    private String name;

    public Product(String name) {
        this.name = name;
    }

    public String getName() {
        return name;
    }

    public long shippingFee() {
        return 30000;
    }
}

// PhysicalProduct.java
class PhysicalProduct extends Product {
    private int weightGram;

    public PhysicalProduct(String name,
            int weightGram) {
        super(name);
        this.weightGram = weightGram;
    }

    @Override
    public long shippingFee() {
        return weightGram * 10;
    }
}

// DigitalProduct.java
class DigitalProduct extends Product {
    public DigitalProduct(String name) {
        super(name);
    }

    @Override
    public long shippingFee() {
        return 0;
    }
}

Sách: 8000
Ebook Java: 0

shippingFee() nằm ở Product. Method thường của class cha đều cho class con override, không cần đánh dấu gì thêm ở class cha.
List<Product> chứa được cả PhysicalProduct và DigitalProduct, vì cả hai đều là Product.
Vòng lặp chỉ gọi item.shippingFee(), không cần biết món hàng thuộc loại nào.
Java chạy bản override của object thật, không phải bản của Product.
Thêm loại hàng mới chỉ cần viết class mới có override. Vòng lặp không đổi.

Cùng một lời gọi, Java chọn bản override theo object thật

Thử ngay

Giữ các file class của ví dụ, thay main trong Main.java bằng:

// Main.java
void main() {
    Product item = new DigitalProduct("Ebook");
    System.out.println(item.shippingFee());

    Product other = new Product("Quà tặng");
    System.out.println(other.shippingFee());
}

Đoán trước khi chạy: biến item có kiểu Product. Dòng đầu in 30000 hay 0?

Xem kết quả

0
30000

Lỗi hay gặp

Bỏ public khi override. Method của class con không được có quyền truy cập hẹp hơn method của class cha.

// SAI — lỗi compile: fee() hẹp quyền hơn bản của Item
// Main.java
void main() {
    new Gift();
}

// Item.java
class Item {
    public long fee() {
        return 30000;
    }
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    long fee() {
        return 0;
    }
}

// ĐÚNG
// Item.java
class Item {
    public long fee() {
        return 30000;
    }
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    public long fee() {
        return 0;
    }
}

// SAI — fees() là method mới, in ra 30000
// Main.java
void main() {
    Item gift = new Gift();
    System.out.println(gift.fee());
}

// Gift.java
class Gift extends Item {
    public long fees() {
        return 0;
    }
}

// ĐÚNG — có @Override, in ra 0
// Gift.java
class Gift extends Item {
    @Override
    public long fee() {
        return 0;
    }
}

Tóm tắt

Đa hình: cùng một lời gọi, mỗi class con chạy cách làm riêng.
Class con viết lại method của cha với cùng tên, cùng tham số, và đánh dấu @Override để compiler kiểm tra giúp.
Biến kiểu cha chứa được object của class con, và Java chạy bản của object thật.
Thêm loại mới chỉ cần thêm class, không sửa nơi gọi.

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra

Đa hình

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra