Đóng gói

Khoá này dạy cách tổ chức nhiều class cho dễ sửa, bắt đầu từ đóng gói. Tồn kho của một sản phẩm bỗng thành số âm vì năm chỗ cùng gọi thẳng product.setStock(...) và một chỗ quên kiểm tra. Đóng gói chặn việc này bằng cách chỉ cho sửa dữ liệu qua đúng một cửa.

Khái niệm

🔒 Đóng gói (encapsulation): giấu dữ liệu bên trong class, chỉ cho thay đổi qua method của class để object luôn hợp lệ.

🚪 Access modifier: từ khoá quy định ai được dùng một thành viên của class.

Từ khoá	Ai dùng được
`public`	mọi nơi
`private`	chỉ code bên trong class đó
(không ghi)	các class cùng package

Thành viên không ghi gì thì dùng được ở mọi class cùng package (nhóm class đặt chung một thư mục).

Ví dụ

// Main.java
void main() {
    var pen = new Product("Bút bi");
    pen.restock(100);
    pen.sell(30);
    System.out.println(pen.getStock());   // 70
}

// Product.java
class Product {
    private String name;
    private int stock;

    public Product(String name) {
        this.name = name;
    }

    public String getName() {
        return name;
    }

    public int getStock() {
        return stock;
    }

    public void restock(int quantity) {
        if (quantity <= 0) {
            throw new IllegalArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        stock = stock + quantity;
    }

    public void sell(int quantity) {
        if (quantity <= 0) {
            throw new IllegalArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        if (quantity > stock) {
            throw new IllegalStateException(
                "Không đủ hàng");
        }
        stock = stock - quantity;
    }
}

stock là private và chỉ có getter, không có setter: bên ngoài đọc được qua getStock(), nhưng chỉ code trong Product mới gán được. name cũng chỉ có getter và được gán một lần trong constructor.
Muốn đổi tồn kho thì phải gọi restock hoặc sell. Quy tắc "số lượng phải dương, không bán quá số đang có" chỉ nằm trong hai method này.
Viết pen.stock = -5; trong main thì lỗi compile: stock has private access in Product. Không nơi nào khác làm stock âm được nữa.

Thử ngay

Giữ nguyên Product.java của ví dụ, thay main trong Main.java bằng:

// Main.java
void main() {
    var pen = new Product("Bút bi");
    pen.restock(5);

    try {
        pen.sell(3);
        pen.sell(10);
    } catch (IllegalStateException ex) {
        System.out.println(ex.getMessage());
    }

    System.out.println(pen.getStock());
}

Đoán trước khi chạy: lệnh bán 10 cái bị chặn. Vậy stock cuối cùng là 5, 2 hay -8?

Xem kết quả

Không đủ hàng
2

Là 2. Bán 3 cái thành công. Lệnh bán 10 bị sell chặn trước khi trừ, nên stock không bao giờ âm.

Lỗi hay gặp

Viết setter công khai cho mọi field. Nơi nào cũng gán thẳng được, và quy tắc trong sell bị bỏ qua.

// SAI — nơi khác gán thẳng, bỏ qua mọi kiểm tra
// Main.java
void main() {
    var pen = new Product();
    pen.setStock(-5);
}

// Product.java
class Product {
    private int stock;

    public int getStock() {
        return stock;
    }

    public void setStock(int stock) {
        this.stock = stock;
    }
}

// ĐÚNG — bỏ setter, chỉ đổi qua method của class
pen.restock(5);

Tóm tắt

Đóng gói: dữ liệu để private, chỉ đổi qua method của class.
public dùng được ở mọi nơi, private chỉ dùng được trong class.
Field chỉ có getter, không có setter: bên ngoài đọc được mà không ghi được.
Quy tắc kiểm tra nằm trong method của class, không rải ở nơi gọi.

Khái niệm

🔒 Đóng gói (encapsulation): giấu dữ liệu bên trong class, chỉ cho thay đổi qua method của class để object luôn hợp lệ.

🚪 Access modifier: từ khoá quy định ai được dùng một thành viên của class.

Từ khoá	Ai dùng được
`public`	mọi nơi
`private`	chỉ code bên trong class đó
(không ghi)	các class cùng package

Thành viên không ghi gì thì dùng được ở mọi class cùng package (nhóm class đặt chung một thư mục).

Ví dụ

// Main.java
void main() {
    var pen = new Product("Bút bi");
    pen.restock(100);
    pen.sell(30);
    System.out.println(pen.getStock());   // 70
}

// Product.java
class Product {
    private String name;
    private int stock;

    public Product(String name) {
        this.name = name;
    }

    public String getName() {
        return name;
    }

    public int getStock() {
        return stock;
    }

    public void restock(int quantity) {
        if (quantity <= 0) {
            throw new IllegalArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        stock = stock + quantity;
    }

    public void sell(int quantity) {
        if (quantity <= 0) {
            throw new IllegalArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        if (quantity > stock) {
            throw new IllegalStateException(
                "Không đủ hàng");
        }
        stock = stock - quantity;
    }
}

stock là private và chỉ có getter, không có setter: bên ngoài đọc được qua getStock(), nhưng chỉ code trong Product mới gán được. name cũng chỉ có getter và được gán một lần trong constructor.
Muốn đổi tồn kho thì phải gọi restock hoặc sell. Quy tắc "số lượng phải dương, không bán quá số đang có" chỉ nằm trong hai method này.
Viết pen.stock = -5; trong main thì lỗi compile: stock has private access in Product. Không nơi nào khác làm stock âm được nữa.

Thử ngay

Giữ nguyên Product.java của ví dụ, thay main trong Main.java bằng:

// Main.java
void main() {
    var pen = new Product("Bút bi");
    pen.restock(5);

    try {
        pen.sell(3);
        pen.sell(10);
    } catch (IllegalStateException ex) {
        System.out.println(ex.getMessage());
    }

    System.out.println(pen.getStock());
}

Đoán trước khi chạy: lệnh bán 10 cái bị chặn. Vậy stock cuối cùng là 5, 2 hay -8?

Xem kết quả

Không đủ hàng
2

Là 2. Bán 3 cái thành công. Lệnh bán 10 bị sell chặn trước khi trừ, nên stock không bao giờ âm.

Lỗi hay gặp

Viết setter công khai cho mọi field. Nơi nào cũng gán thẳng được, và quy tắc trong sell bị bỏ qua.

// SAI — nơi khác gán thẳng, bỏ qua mọi kiểm tra
// Main.java
void main() {
    var pen = new Product();
    pen.setStock(-5);
}

// Product.java
class Product {
    private int stock;

    public int getStock() {
        return stock;
    }

    public void setStock(int stock) {
        this.stock = stock;
    }
}

// ĐÚNG — bỏ setter, chỉ đổi qua method của class
pen.restock(5);

Tóm tắt

Đóng gói: dữ liệu để private, chỉ đổi qua method của class.
public dùng được ở mọi nơi, private chỉ dùng được trong class.
Field chỉ có getter, không có setter: bên ngoài đọc được mà không ghi được.
Quy tắc kiểm tra nằm trong method của class, không rải ở nơi gọi.

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra

Đóng gói

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra