Đặt tên và method ngắn

Code được đọc nhiều hơn là được viết: khi sửa lỗi, khi review pull request, khi thêm tính năng. Tên mơ hồ và if lồng nhiều tầng bắt người đọc phải đoán. Bài này dạy hai thói quen giúp code dễ đọc mà không cần comment.

Khái niệm

📛 Tên rõ ý định (intention-revealing name): tên cho biết biến, method dùng để làm gì mà không cần đọc code bên trong hay comment.

✍️ Guard clause (điều kiện chặn đầu): lệnh if ở đầu method xử lý một trường hợp đặc biệt rồi return ngay.

Ví dụ

Tính phí giao hàng: đơn từ 500.000 hoặc khách thành viên thì miễn phí, nội thành Hà Nội 20.000, nơi khác 35.000.

Bản khó đọc:

decimal Calc(decimal t, bool m, string c)
{
    decimal r;
    if (t < 500000)
    {
        if (m)
        {
            r = 0;
        }
        else
        {
            if (c == "Hà Nội")
            {
                r = 20000;
            }
            else
            {
                r = 35000;
            }
        }
    }
    else
    {
        r = 0;
    }
    return r;
}

Bản rõ ràng, cùng kết quả:

decimal ShippingFee(
    decimal orderTotal, bool isMember, string city)
{
    if (orderTotal >= 500000)
    {
        return 0;
    }
    if (isMember)
    {
        return 0;
    }
    if (city == "Hà Nội")
    {
        return 20000;
    }
    return 35000;
}

• t, m, c, r bắt người đọc lần ngược xem chúng là gì. orderTotal, isMember, city đọc là hiểu.
• Mỗi guard clause xử lý xong một trường hợp rồi return, nên phần sau không phải lồng trong if.
• Method chỉ làm một việc, cùng tinh thần với SRP ở khoá OOP, nên ngắn và dễ đặt tên.

Thử ngay

Gọi ShippingFee với bốn bộ dữ liệu:

Console.WriteLine(ShippingFee(600000, false, "Hà Nội"));
Console.WriteLine(ShippingFee(200000, true, "Đà Nẵng"));
Console.WriteLine(ShippingFee(200000, false, "Hà Nội"));
Console.WriteLine(
    ShippingFee(200000, false, "Đà Nẵng"));

Đoán trước khi chạy: bốn dòng in ra là gì? Gọi Calc với cùng bốn bộ dữ liệu thì kết quả có khác không?

0
0
20000
35000

Lỗi hay gặp

Dùng comment để chữa tên dở. Code đổi mà quên sửa comment thì comment thành sai. Còn tên biến xuất hiện ở mọi chỗ dùng biến, đổi tên là đổi ở mọi nơi.

// SAI — cần comment mới hiểu d là gì
int d = 3;   // số ngày giao hàng

// ĐÚNG — tên đã nói đủ
int deliveryDays = 3;

Comment dùng để giải thích vì sao code làm vậy, ví dụ một quy định của công ty, không phải để giải thích code làm gì.

Tóm tắt

• Tên nói rõ ý định: method là động từ, bool bắt đầu bằng is, has.
• Không viết tắt khó đoán như t, m, r.
• Guard clause xử lý trường hợp đặc biệt ở đầu và return sớm, bớt if lồng nhau.
• Comment giải thích "vì sao", tên giải thích "là gì".