Strategy

Cửa hàng có ba cách giao: tiêu chuẩn, hoả tốc và khách tự đến lấy. Mỗi cách tính phí một kiểu. Nếu viết hết vào một method, dùng if theo tên cách giao, thì mỗi lần thêm cách giao lại phải sửa method đó. Strategy tách mỗi cách tính thành một class riêng.

Khái niệm

📘 Design pattern: cách giải có tên gọi chung cho một vấn đề thiết kế hay gặp.

♟️ Strategy: mỗi cách làm một việc nằm trong một class riêng, các class cùng implement một interface, và nơi dùng nhận cách làm qua interface đó.

Strategy là một cách áp dụng OCP của khoá OOP: thêm cách giao là thêm class, không sửa code cũ. IDiscount ở bài OCP và IShipping ở bài Composition đều là Strategy.

StandardShipping dưới đây tính đơn giản hơn ShippingCalculator của bài Refactor an toàn: từ 500.000 thì miễn phí, còn lại 20.000 cho mọi nơi.

Ví dụ

var checkout = new Checkout(new StandardShipping());
Console.WriteLine(checkout.Total(200000m));   // 220000

public interface IShippingStrategy
{
    decimal Fee(decimal orderTotal);
}

public class StandardShipping : IShippingStrategy
{
    public decimal Fee(decimal orderTotal)
    {
        if (orderTotal >= 500000)
        {
            return 0;
        }
        return 20000;
    }
}

public class ExpressShipping : IShippingStrategy
{
    public decimal Fee(decimal orderTotal)
    {
        return 50000;
    }
}

public class Checkout
{
    private readonly IShippingStrategy _shipping;

    public Checkout(IShippingStrategy shipping)
    {
        _shipping = shipping;
    }

    public decimal Total(decimal subtotal)
    {
        return subtotal + _shipping.Fee(subtotal);
    }
}

• IShippingStrategy đại diện cho việc tính phí giao hàng, mỗi class là một cách tính.
• Checkout chỉ biết interface và nhận cách tính qua constructor, như bài DIP và dependency injection.
• Đổi cách giao là đổi object truyền vào, Checkout không đổi dòng nào.

Thử ngay

Thêm cách "khách tự đến lấy", miễn phí, rồi dùng thử:

Console.WriteLine(
    new Checkout(new ExpressShipping()).Total(200000m));
Console.WriteLine(
    new Checkout(new PickupShipping()).Total(200000m));

public class PickupShipping : IShippingStrategy
{
    public decimal Fee(decimal orderTotal)
    {
        return 0;
    }
}

Đoán trước khi chạy: hai dòng in ra bao nhiêu? Phải sửa Checkout không?

250000
200000

Lỗi hay gặp

Rải if theo tên cách giao khắp code. Thêm cách giao mới phải tìm và sửa mọi chỗ có các if này, sót một chỗ là tính sai.

// SAI — thêm cách giao mới phải sửa method này
decimal Fee(string method, decimal orderTotal)
{
    if (method == "express")
    {
        return 50000;
    }
    if (orderTotal >= 500000)
    {
        return 0;
    }
    return 20000;
}

// ĐÚNG — nơi dùng chỉ nhận interface
public class Checkout
{
    private readonly IShippingStrategy _shipping;

    public Checkout(IShippingStrategy shipping)
    {
        _shipping = shipping;
    }
}

Tóm tắt

• Design pattern là lời giải có tên cho vấn đề thiết kế hay gặp.
• Strategy: mỗi cách làm một class, chung một interface.
• Nơi dùng nhận interface qua constructor, đổi cách làm không phải sửa nó.
• Thêm cách mới là thêm class, đúng tinh thần OCP.