Đóng gói

Khoá này học cách tổ chức nhiều class cho dễ sửa, bắt đầu từ đóng gói. Tồn kho của một sản phẩm bỗng thành số âm vì năm chỗ cùng gán thẳng product.Stock = ... và một chỗ quên kiểm tra. Đóng gói chặn việc này bằng cách chỉ cho sửa dữ liệu qua đúng một cửa.

Khái niệm

🔒 Đóng gói (encapsulation): giấu dữ liệu bên trong class, chỉ cho thay đổi qua method của class để object luôn hợp lệ.

🚪 Access modifier: từ khoá quy định ai được dùng một thành viên của class.

Từ khoá	Ai dùng được
`public`	mọi nơi
`private`	chỉ code bên trong class đó

Thành viên không ghi gì thì mặc định là private.

Ví dụ

var pen = new Product("Bút bi");
pen.Restock(100);
pen.Sell(30);
Console.WriteLine(pen.Stock);   // 70

class Product
{
    public string Name { get; }
    public int Stock { get; private set; }

    public Product(string name)
    {
        Name = name;
    }

    public void Restock(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        Stock = Stock + quantity;
    }

    public void Sell(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        if (quantity > Stock)
        {
            throw new InvalidOperationException(
                "Không đủ hàng");
        }
        Stock = Stock - quantity;
    }
}

{ get; private set; }: bên ngoài đọc được Stock, nhưng chỉ code trong Product mới gán được. Khác { get; } ở bài Property và constructor (chỉ gán trong constructor), private set cho method của class gán lại bao nhiêu lần cũng được.
Muốn đổi tồn kho thì phải gọi Restock hoặc Sell. Quy tắc "số lượng phải dương, không bán quá số đang có" chỉ nằm trong hai method này.
Không nơi nào khác trong chương trình làm Stock âm được nữa.

Thử ngay

Chép ví dụ trên vào Program.cs, thay các dòng đầu bằng:

var pen = new Product("Bút bi");
pen.Restock(5);

try
{
    pen.Sell(3);
    pen.Sell(10);
}
catch (InvalidOperationException ex)
{
    Console.WriteLine(ex.Message);
}

Console.WriteLine(pen.Stock);

Đoán trước khi chạy: lệnh bán 10 cái bị chặn. Vậy Stock cuối cùng là 5, 2 hay -8?

Xem kết quả

Không đủ hàng
2

Là 2. Bán 3 cái thành công. Lệnh bán 10 bị Sell chặn trước khi trừ, nên Stock không bao giờ âm.

Lỗi hay gặp

Để set công khai. Nơi nào cũng gán thẳng được, và quy tắc trong Sell bị bỏ qua.

// SAI — nơi khác gán thẳng, bỏ qua mọi kiểm tra
var cup = new Cup();
cup.Stock = -5;

class Cup
{
    public int Stock { get; set; }
}

// ĐÚNG — chỉ đổi được qua method của class
var cup = new Cup();
cup.Restock(5);

class Cup
{
    public int Stock { get; private set; }

    public void Restock(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        Stock = Stock + quantity;
    }
}

Tóm tắt

Đóng gói: dữ liệu để private, chỉ đổi qua method của class.
public dùng được ở mọi nơi, private chỉ dùng được trong class.
{ get; private set; } cho bên ngoài đọc mà không cho ghi.
Quy tắc kiểm tra nằm trong method của class, không rải ở nơi gọi.

Khái niệm

🔒 Đóng gói (encapsulation): giấu dữ liệu bên trong class, chỉ cho thay đổi qua method của class để object luôn hợp lệ.

🚪 Access modifier: từ khoá quy định ai được dùng một thành viên của class.

Từ khoá	Ai dùng được
`public`	mọi nơi
`private`	chỉ code bên trong class đó

Thành viên không ghi gì thì mặc định là private.

Ví dụ

var pen = new Product("Bút bi");
pen.Restock(100);
pen.Sell(30);
Console.WriteLine(pen.Stock);   // 70

class Product
{
    public string Name { get; }
    public int Stock { get; private set; }

    public Product(string name)
    {
        Name = name;
    }

    public void Restock(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        Stock = Stock + quantity;
    }

    public void Sell(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        if (quantity > Stock)
        {
            throw new InvalidOperationException(
                "Không đủ hàng");
        }
        Stock = Stock - quantity;
    }
}

{ get; private set; }: bên ngoài đọc được Stock, nhưng chỉ code trong Product mới gán được. Khác { get; } ở bài Property và constructor (chỉ gán trong constructor), private set cho method của class gán lại bao nhiêu lần cũng được.
Muốn đổi tồn kho thì phải gọi Restock hoặc Sell. Quy tắc "số lượng phải dương, không bán quá số đang có" chỉ nằm trong hai method này.
Không nơi nào khác trong chương trình làm Stock âm được nữa.

Thử ngay

Chép ví dụ trên vào Program.cs, thay các dòng đầu bằng:

var pen = new Product("Bút bi");
pen.Restock(5);

try
{
    pen.Sell(3);
    pen.Sell(10);
}
catch (InvalidOperationException ex)
{
    Console.WriteLine(ex.Message);
}

Console.WriteLine(pen.Stock);

Đoán trước khi chạy: lệnh bán 10 cái bị chặn. Vậy Stock cuối cùng là 5, 2 hay -8?

Xem kết quả

Không đủ hàng
2

Là 2. Bán 3 cái thành công. Lệnh bán 10 bị Sell chặn trước khi trừ, nên Stock không bao giờ âm.

Lỗi hay gặp

Để set công khai. Nơi nào cũng gán thẳng được, và quy tắc trong Sell bị bỏ qua.

// SAI — nơi khác gán thẳng, bỏ qua mọi kiểm tra
var cup = new Cup();
cup.Stock = -5;

class Cup
{
    public int Stock { get; set; }
}

// ĐÚNG — chỉ đổi được qua method của class
var cup = new Cup();
cup.Restock(5);

class Cup
{
    public int Stock { get; private set; }

    public void Restock(int quantity)
    {
        if (quantity <= 0)
        {
            throw new ArgumentException(
                "Số lượng phải lớn hơn 0");
        }
        Stock = Stock + quantity;
    }
}

Tóm tắt

Đóng gói: dữ liệu để private, chỉ đổi qua method của class.
public dùng được ở mọi nơi, private chỉ dùng được trong class.
{ get; private set; } cho bên ngoài đọc mà không cho ghi.
Quy tắc kiểm tra nằm trong method của class, không rải ở nơi gọi.

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra

Đóng gói

Khái niệm

Ví dụ

Thử ngay

Lỗi hay gặp

Tóm tắt

Tự kiểm tra