Ứng dụng WinForms đầu tiên

API ở khoá ASP.NET Core phục vụ khách mua hàng qua mạng. Nhân viên cửa hàng thì cần một phần mềm trên máy tính để nhập hàng, xem đơn. Khoá này viết phần mềm đó bằng WinForms, dùng chung database Oracle với API.

Khái niệm

🪟 WinForms (Windows Forms): thư viện của .NET để viết ứng dụng Windows có cửa sổ, nút bấm, ô nhập.

🖼️ Form: class đại diện cho một cửa sổ, mỗi cửa sổ trong app là một class kế thừa Form.

MainForm : Form là kế thừa, như ở bài Kế thừa của khoá OOP: MainForm nhận sẵn mọi thứ một cửa sổ cần, như tiêu đề, kích thước, nút đóng, và chỉ thêm phần riêng.

Ví dụ

Tạo project:

dotnet new winforms -o ShopDesk
cd ShopDesk

Template tạo sẵn Form1.cs và Form1.Designer.cs cho trình thiết kế kéo thả của Visual Studio. VS Code không có trình thiết kế đó, nên khoá này xoá hai file trên và viết giao diện bằng code. Thay toàn bộ Program.cs bằng:

namespace ShopDesk;

static class Program
{
    [STAThread]
    static void Main()
    {
        ApplicationConfiguration.Initialize();
        Application.Run(new MainForm());
    }
}

class MainForm : Form
{
    public MainForm()
    {
        Text = "Quản lý cửa hàng";
        Width = 400;
        Height = 300;
    }
}

Chạy bằng dotnet run, một cửa sổ trống hiện ra với tiêu đề "Quản lý cửa hàng".

• Main là nơi chương trình bắt đầu. Ở khoá C# Core, ta viết lệnh thẳng trong Program.cs và compiler tự bọc chúng vào Main. Ở đây ta tự viết Main và đặt nó trong static class Program, một class chỉ chứa thành viên static.
• [STAThread] là attribute, như [HttpGet] ở khoá ASP.NET Core. Nó bật chế độ chạy mà cửa sổ Windows cần.
• namespace ShopDesk; đặt mọi class trong file vào namespace của project, để tên class không đụng tên ở thư viện khác.
• ApplicationConfiguration.Initialize() cài font và chế độ hiển thị mặc định. Class này do WinForms tự sinh lúc build, không nằm trong file nào của bạn.
• Text, Width, Height là property kế thừa từ Form, gán trong constructor.
• Application.Run mở cửa sổ và chờ người dùng thao tác, giống app.Run() của Web API chờ request. Đóng cửa sổ thì Run kết thúc và chương trình thoát.

Thử ngay

Trong Main, thêm một dòng ngay dưới Application.Run(new MainForm());:

Application.Run(
    new MainForm { Text = "Cửa sổ thứ hai" });

Đoán trước khi chạy: hai cửa sổ hiện ra cùng lúc, hay cửa sổ thứ hai chỉ hiện khi bạn đóng cửa sổ đầu?

Lúc đầu chỉ có cửa sổ "Quản lý cửa hàng".
Đóng nó, cửa sổ "Cửa sổ thứ hai" mới hiện ra.
Đóng tiếp, chương trình thoát.

Lỗi hay gặp

Quên : Form. Thiếu kế thừa thì MainForm chỉ là class thường: không có property Text, cũng không đưa được cho Application.Run.

// SAI — lỗi compile: MainForm không có Text
class MainForm
{
    public MainForm()
    {
        Text = "Quản lý cửa hàng";
    }
}

// ĐÚNG
class MainForm : Form
{
    public MainForm()
    {
        Text = "Quản lý cửa hàng";
    }
}

Tóm tắt

• dotnet new winforms tạo project. Khoá này xoá file của trình thiết kế, viết giao diện bằng code.
• Mỗi cửa sổ là một class kế thừa Form, cấu hình trong constructor.
• Main có [STAThread], gọi Application.Run(new MainForm()).
• Application.Run chờ tới khi cửa sổ đóng mới chạy tiếp.