Khi nào bạn thấy hạnh phúc? – V/A-(으)ㄹ 때

"Bạn hạnh phúc nhất khi nào?", "Lúc buồn bạn làm gì?" là những câu hay gặp khi làm quen hay trong giờ học nói. Bài này dạy từ chỉ tâm trạng không tốt và -(으)ㄹ 때 để nói "khi …, lúc …". Học xong, bạn kể được lúc nào mình vui, lúc nào mình buồn và khi đó mình làm gì.

Từ vựng

Tiếng Hàn	Nghĩa
기분이 안 좋다	tâm trạng không tốt, buồn bực
슬프다	buồn
외롭다	cô đơn
화나다	tức giận, bực
짜증나다	bực mình, khó chịu
답답하다	bức bối, ngột ngạt (khó chịu vì không thông)
걱정이 되다	lo lắng
싸우다	cãi nhau, đánh nhau
생각나다	nhớ tới, nghĩ tới
윗사람	người trên, người lớn tuổi hơn
이사를 가다	chuyển nhà (đi nơi khác)
돈을 모으다	dành dụm tiền
고생하다	vất vả, chịu khổ
시험에 합격하다	thi đỗ
시험에 떨어지다	thi trượt
힘내요	Cố lên!
이모티콘	biểu tượng cảm xúc (emoticon)
웃다	cười

Ngữ pháp

⏰ V/A-(으)ㄹ 때: "khi …, lúc …", chỉ lúc một việc xảy ra hay một trạng thái đang có.

Bỏ 다, nhìn chữ cuối của gốc:

Gốc	Gắn	Ví dụ
có patchim	을 때	먹다 → 먹을 때, 많다 → 많을 때, 입다 → 입을 때
không có patchim	ㄹ 때	가다 → 갈 때, 아프다 → 아플 때, 바쁘다 → 바쁠 때
có sẵn ㄹ	chỉ thêm 때	힘들다 → 힘들 때, 살다 → 살 때
danh từ	일 때	학생이다 → 학생일 때

Mấy gốc đổi khi gặp 으: 외롭다 → 외로울 때, 고맙다 → 고마울 때 (ㅂ → 우); 듣다 → 들을 때 (ㄷ → ㄹ).

• 가: 후엔 씨는 언제 행복해요? 나: 저는 가족들과 맛있는 음식을 먹을 때 행복해요. – Huyền hạnh phúc khi nào? – Tôi hạnh phúc khi ăn món ngon cùng gia đình.
• 가: 언제 부모님이 많이 생각나요? 나: 아플 때 부모님이 생각나요. – Khi nào bạn hay nhớ bố mẹ? – Lúc bị ốm tôi nhớ bố mẹ.
• 윗사람과 식사할 때 숟가락을 먼저 들지 마세요. – Khi ăn cùng người lớn tuổi hơn, đừng cầm thìa lên trước.
• 숙제가 많아서 힘들 때 한국 친구가 도와줘요. – Lúc bài tập nhiều, vất vả thì bạn người Hàn giúp tôi.

Khi nói nhanh, 때는 thành 땐: 이런 일이 있을 땐 = 이런 일이 있을 때는.

Chuyện đã qua: -았/었을 때

Kể lúc một việc đã xảy ra xong (đã đến, đã đỗ) thì thường gắn -았/었을 때:

• 작년에 처음 한국에 왔을 때는 정말 힘들고 외로웠어요. – Năm ngoái lúc mới sang Hàn Quốc, tôi thật sự vất vả và cô đơn.
• 운전면허 시험에 합격했을 때 기분이 좋았어요. – Lúc thi đỗ bằng lái xe, tôi đã rất vui.

Tâm trạng không tốt

Mấy tâm trạng này hay đi với những tình huống sau:

Tình huống	Tâm trạng
cún mất, người thân mất	슬퍼요
ở Hàn không có bạn	외로워요
cãi nhau với bạn	화나요
xe buýt đông người	짜증나요
nghe mãi mà không hiểu được	답답해요
bố mẹ bị ốm	걱정돼요

Nhắn tin, người Hàn hay gửi ㅋㅋ khi cười, ㅠㅠ khi buồn, ㄱㅅ (감사) khi cảm ơn.

Hội thoại

Go Cheon xin cô giáo nghỉ học vì chuyển nhà (sách KIIP 2, tr.68, bài nghe). Bấm một câu để nghe audio của sách.

	Tiếng Hàn	Nghĩa
Go Cheon	선생님, 저 다음 주 수업에 못 와요.	Cô ơi, tuần sau tôi không đến lớp được ạ.
Cô giáo	왜요? 무슨 일 있어요?	Sao vậy? Có chuyện gì à?
Go Cheon	다음 주에 새 아파트로 이사를 가요. 이제 저희 집이 생겼어요.	Tuần sau tôi chuyển đến căn hộ mới ạ. Giờ gia đình tôi đã có nhà riêng rồi.
Cô giáo	와, 축하해요. 고천 씨! 정말 좋겠어요.	Ôi, chúc mừng chị. Chị Go Cheon! Chắc chị vui lắm.
Go Cheon	네, 너무 기뻐요. 돈을 모을 때는 진짜 힘들었어요. 하지만 요즘은 너무 좋아서 잠이 안 와요.	Vâng, tôi vui lắm ạ. Lúc dành dụm tiền thật sự vất vả lắm. Nhưng dạo này vui quá nên tôi không ngủ được.
Cô giáo	정말 고생했어요. 이사 잘하세요!	Chị vất vả nhiều rồi. Chúc chị chuyển nhà suôn sẻ!

• 돈을 모을 때는 진짜 힘들었어요: 모으다 không có patchim → 모을 때; 는 thêm vào để nhấn "lúc đó thì".
• 정말 좋겠어요: cô giáo đoán Go Cheon vui (-겠-, buổi trước). 고생했어요 = chị vất vả nhiều rồi.

Thử ngay

Chọn đáp án, máy chấm ngay và giải thích. Chọn xong, đọc to cả câu.

1. 저는 기분이 안 ___ 때 음악을 들어요. – Lúc tâm trạng không tốt tôi nghe nhạc. (좋을 / 좋 / 좋아)
2. 한국에서 혼자 ___ 때 가족이 많이 생각나요. – Lúc sống một mình ở Hàn Quốc tôi rất hay nhớ gia đình. (살을 / 살 / 사을)
3. 친구가 없어서 ___ 때 고향 친구에게 전화해요. – Lúc không có bạn, thấy cô đơn thì tôi gọi cho bạn ở quê. (외롭을 / 외로올 / 외로울)
4. 이 노래를 ___ 때 행복해요. – Lúc nghe bài hát này tôi thấy hạnh phúc. (들을 / 듣을 / 들)
5. 운전면허 시험에 ___ 때 정말 기뻤어요. – Lúc thi đỗ bằng lái xe tôi đã rất vui. (합격했 / 합격했을 / 합격하을)
6. Bạn muốn nói: "Lúc tức giận tôi đi dạo." (화나을 때 산책해요. / 화나 때 산책해요. / 화날 때 산책해요.)

Xem đáp án

1. 좋을 – 좋다 có patchim ㅎ → + 을 때: 좋을 때.
2. 살 – 살다 có sẵn ㄹ → chỉ thêm 때: 살 때.
3. 외로울 – 외롭다: ㅂ → 우 rồi + ㄹ 때 = 외로울 때.
4. 들을 – 듣다: ㄷ → ㄹ trước 으 → 들을 때. 들 때 là của 들다 (nhấc lên).
5. 합격했을 – Việc đỗ đã xảy ra xong → -았/었을 때: 합격했 + 을 때.
6. 화날 때 산책해요. – 화나다 không có patchim → + ㄹ 때: 화날 때.

Giờ nói về bạn: 저는 ___을/ㄹ 때 행복해요. 그리고 ___을/ㄹ 때 슬퍼요.

Lỗi hay gặp

Thêm 을 sau gốc có sẵn ㄹ. Gốc có ㄹ chỉ thêm 때.

• ❌ 일이 많아서 힘들을 때 커피를 마셔요.
• ✅ 일이 많아서 힘들 때 커피를 마셔요.

Quên đổi ㅂ thành 우. 외롭다, 고맙다 đổi ㅂ → 우 trước ㄹ 때.

• ❌ 외롭을 때 가족에게 전화해요.
• ✅ 외로울 때 가족에게 전화해요.

Tóm tắt

• V/A-(으)ㄹ 때 = khi …, lúc ….
• Có patchim + 을 때 (먹을 때); không có patchim + ㄹ 때 (갈 때); gốc có ㄹ + 때 (힘들 때); danh từ + 일 때.
• 외롭다 → 외로울 때, 고맙다 → 고마울 때, 듣다 → 들을 때.
• Việc đã xảy ra xong: -았/었을 때 (왔을 때, 합격했을 때). Nói nhanh: 때는 → 땐.
• Tâm trạng không tốt: 슬프다, 외롭다, 화나다, 짜증나다, 답답하다, 걱정이 되다.