GROUP BY và HAVING

Tổng doanh thu của cả cửa hàng chỉ là một con số. Kế toán cần doanh thu của từng đơn, và chỉ quan tâm những đơn lớn. Bài này chia dữ liệu thành từng nhóm rồi tính riêng cho mỗi nhóm.

Khái niệm

🧺 GROUP BY: gom các dòng có cùng giá trị ở một cột thành một nhóm, hàm tổng hợp được tính riêng cho từng nhóm.

🧹 HAVING: điều kiện lọc áp lên từng nhóm sau khi gom, khác với WHERE lọc từng dòng trước khi gom.

Ví dụ

SELECT order_id,
       COUNT(*)                   AS line_count,
       SUM(quantity * unit_price) AS total
FROM order_lines
GROUP BY order_id
ORDER BY order_id;

• GROUP BY order_id: các dòng hàng của cùng một đơn được gom thành một nhóm.
• Mỗi nhóm cho ra một dòng kết quả: mã đơn, số dòng hàng, tổng tiền.
• Cột nào trong SELECT không nằm trong hàm tổng hợp thì phải có trong GROUP BY.

Oracle xử lý một câu có đủ các phần theo thứ tự sau:

Thử ngay

SELECT order_id,
       SUM(quantity * unit_price) AS total
FROM order_lines
GROUP BY order_id
HAVING SUM(quantity * unit_price) > 100000
ORDER BY order_id;

Đoán trước khi chạy: có 4 đơn hàng. Những đơn nào có tổng trên 100.000đ?

Lỗi hay gặp

Dùng hàm tổng hợp trong WHERE. WHERE chạy trước khi gom nhóm, lúc đó chưa có tổng nào để so. Oracle báo ORA-00934: group function is not allowed here.

-- SAI — lỗi: WHERE không dùng được SUM
SELECT order_id FROM order_lines
WHERE SUM(quantity * unit_price) > 100000
GROUP BY order_id;

-- ĐÚNG — điều kiện trên nhóm đặt ở HAVING
SELECT order_id FROM order_lines
GROUP BY order_id
HAVING SUM(quantity * unit_price) > 100000;

Lấy cột không có trong GROUP BY. Một đơn có nhiều sản phẩm nên Oracle không biết phải hiện product_id nào cho đơn đó và báo lỗi ORA-00979.

-- SAI — lỗi: product_id không được gom
SELECT order_id, product_id, COUNT(*)
FROM order_lines
GROUP BY order_id;

-- ĐÚNG — cột nào lấy ra thì cũng có trong GROUP BY
SELECT order_id, product_id, COUNT(*)
FROM order_lines
GROUP BY order_id, product_id;

Tóm tắt

• GROUP BY cột chia dữ liệu thành nhóm, hàm tổng hợp tính cho từng nhóm.
• Cột trong SELECT phải nằm trong hàm tổng hợp hoặc trong GROUP BY.
• WHERE lọc dòng trước khi gom, HAVING lọc nhóm sau khi gom.
• Thứ tự xử lý: FROM, WHERE, GROUP BY, HAVING, SELECT, ORDER BY.