KIIP 3 · Trung cấp 1 · Bài 6
피동
다른 힘에 의해 이루어지는 일을 나타낸다.
Bình luậnNghĩa và cách dùng
Thể bị động: việc xảy ra do tác động bên ngoài chứ không phải chủ ngữ tự làm. Thêm -이-, -히-, -리-, -기- vào động từ.
피동 (thể bị động) diễn tả việc xảy ra do một tác động bên ngoài, chứ không phải chủ ngữ tự làm — tương tự "bị…", "được…" hoặc động từ tự xảy ra trong tiếng Việt. Chèn -이-, -히-, -리-, -기- vào gốc động từ: 막다 (chặn) → 막히다 (bị tắc), 열다 (mở) → 열리다 (mở ra).
Khi chuyển sang bị động, cái vốn là tân ngữ (을/를) trở thành chủ ngữ (이/가): 누가 문을 열었어요 → 문이 열렸어요 (Cửa mở ra). Người/vật gây ra hành động, nếu cần nói, dùng 에게/한테 (với người, con vật) hoặc 에 (với sự vật, hiện tượng): 모기한테 팔을 물렸어요 (Bị muỗi đốt vào tay), 바람에 문이 닫혔어요 (Cửa bị gió đóng lại).
Không có quy tắc chọn -이-/-히-/-리-/-기-: phải học thuộc từng động từ. Vài từ bị động dùng rất nhiều hằng ngày nên nhớ trước: 보이다 (nhìn thấy được), 들리다 (nghe thấy), 막히다 (tắc đường), 열리다/닫히다 (cửa mở/đóng), 끊기다 (bị ngắt).
Cách chia
- Chèn -이- (học thuộc theo từng động từ)‑이‑보다보이다놓다놓이다
- Chèn -히-‑히‑잡다잡히다막다막히다
- Chèn -리- (gốc thường kết thúc bằng ㄹ; 듣다 bất quy tắc ㄷ → 들)‑리‑열다열리다듣다들리다
- Chèn -기-‑기‑끊다끊기다쫓다쫓기다
Ví dụ trong sách
Xem trang sách →- Tranh가: 와, 방 안에서 산이 보이네요? 나: 네, 경치가 좋지요?A: Ôi, từ trong phòng nhìn thấy cả núi này? B: Vâng, cảnh đẹp nhỉ?
- Ví dụ가: 왜 이렇게 늦었어요? 무슨 일이 있었어요? 나: 퇴근 시간이라서 길이 많이 막혔어요.A: Sao đến muộn thế? Có chuyện gì à? B: Vì là giờ tan tầm nên đường tắc lắm.
- Ví dụ자는 동안 모기한테 팔을 물려서 너무 가렵다.Trong lúc ngủ bị muỗi đốt vào tay nên ngứa quá.
- Ví dụ친구와 전화를 하는 중에 갑자기 전화가 끊겼다.Đang nói chuyện điện thoại với bạn thì đột nhiên cuộc gọi bị ngắt.
Lưu ý
- Động từ bị động chia như động từ bình thường: 막히다 → 막혔어요, 열리다 → 열렸어요, 끊기다 → 끊겼어요, 보이다 → 보이네요.
- Chủ ngữ của câu bị động dùng 이/가 (hoặc 은/는), không dùng 을/를: 길이 막혔어요, 전화가 끊겼어요.
- Động từ 하다 thường đổi sang 되다 để có nghĩa bị động: 시작하다 → 시작되다 (곧 공연이 시작됩니다).
- 보이다 và 들리다 là "nhìn thấy / nghe thấy" (tự lọt vào mắt, tai), khác 보다/듣다 là chủ động nhìn, nghe: 산이 보여요 ↔ 산을 봐요.
So sánh với ngữ pháp dễ nhầm
Lỗi hay gặp
- 문을 열렸어요.문이 열렸어요.Câu bị động không có tân ngữ: cái bị tác động làm chủ ngữ, dùng 이/가.
- 비명 소리를 들려요.비명 소리가 들려요.들리다 là bị động (tự lọt vào tai) nên âm thanh làm chủ ngữ với 이/가; muốn dùng 을/를 thì phải là 듣다: 비명 소리를 들었어요.
- 길이 막아요.길이 막혀요."Đường tắc" là bị động 막히다; 막다 là chặn (ai đó chặn cái gì).
Luyện tập
기숙사 문이 잠기다Xem đáp ánẨn
왜 그래요? 무슨 일이에요? — 기숙사 문이 잠겼어요.Sao thế? Có chuyện gì vậy? — Cửa ký túc xá bị khóa mất rồi.저쪽에서 비명 소리가 들리다Xem đáp ánẨn
왜 그래요? 무슨 일이에요? — 저쪽에서 비명 소리가 들렸어요.Sao thế? Có chuyện gì vậy? — Tôi nghe thấy tiếng hét từ đằng kia.아무도 없는데 문이 닫히다Xem đáp ánẨn
왜 그래요? 무슨 일이에요? — 아무도 없는데 문이 닫혔어요.Sao thế? Có chuyện gì vậy? — Không có ai mà cửa tự đóng lại.
Bình luận
Đang tải bình luận…