동 -었더니

Chính mình đã làm việc đó rồi thành ra thế này. Khác -더니 ở chỗ chủ ngữ là người nói.

동 -었더니 nối việc chính mình đã làm trong quá khứ với kết quả hoặc điều mình phát hiện ra sau đó — "(tôi) đã … thì/nên (thành ra) …". 어제 큰 소리로 응원을 했더니 목이 아픈 것 같아요 = Hôm qua tôi cổ vũ to quá nên giờ hình như bị đau họng.

Vế sau có thể là kết quả do việc đó gây ra (커피를 많이 마셨더니 잠이 안 온다) hoặc điều mình nhận thấy sau khi làm (옷을 주문했더니 하루 만에 도착했다). Vế sau kể sự thật đã/đang xảy ra nên không dùng mệnh lệnh, rủ rê hay dự định.

Chủ ngữ vế trước thường là người nói (ngôi thứ nhất). Muốn kể điều mình quan sát thấy ở người khác thì dùng -더니: 동생이 매일 운동하더니 건강해졌어요. Cách chia giống thì quá khứ -았/었-: 받았더니, 먹었더니, 했더니.

• Tranh가: 제이슨 씨, 목소리가 왜 그래요? 나: 어제 야구장에서 큰 소리로 응원을 했더니 목이 아픈 것 같아요.A: Jason, giọng anh sao thế? B: Hôm qua tôi cổ vũ to ở sân bóng chày nên hình như bị đau họng.
• Ví dụ가: 한국어 실력이 많이 늘었네요. 나: 매일 한국 드라마를 봤더니 한국어 실력이 좋아졌어요.A: Tiếng Hàn của bạn tiến bộ nhiều quá. B: Tôi xem phim Hàn mỗi ngày nên tiếng Hàn khá lên.
• Ví dụ낮에 커피를 많이 마셨더니 잠이 안 온다.Ban ngày uống nhiều cà phê nên giờ không ngủ được.
• Ví dụ인터넷으로 옷을 주문했더니 하루 만에 도착했다.Tôi đặt quần áo qua mạng, thế là chỉ một ngày đã giao tới.

• Chủ ngữ vế trước thường là "tôi" (hay được lược đi). Kể về người khác mà mình quan sát được thì dùng -더니, không dùng -었더니.
• Vế sau là kết quả/phát hiện có thật: thì hiện tại hoặc quá khứ (목이 아파요, 몸살이 났어요). Không dùng -으세요, -읍시다, -을 거예요 ở vế sau.
• Chia -았/었- như thì quá khứ rồi thêm -더니: 자다 → 잤더니, 입다 → 입었더니, 일어나다 → 일어났더니.

• -더니-더니: người nói quan sát người/sự vật khác rồi thấy thay đổi: 제이슨 씨가 매일 운동하더니 건강해졌어요. -었더니: chính người nói làm rồi dẫn đến kết quả: 제가 매일 운동했더니 건강해졌어요.
• -아서/어서 (lý do)-어서 nêu lý do chung chung, không cần là trải nghiệm của mình và không gắn -었-: 커피를 많이 마셔서 잠이 안 와요. -었더니 nhấn mạnh "tôi đã làm thế rồi mới thấy kết quả này", mang sắc thái kể lại trải nghiệm.

• 동생이 매일 한국 드라마를 봤더니 한국어 실력이 좋아졌어요.동생이 매일 한국 드라마를 보더니 한국어 실력이 좋아졌어요.Chủ ngữ là người khác (동생), người nói chỉ quan sát nên dùng -더니.
• 옷을 얇게 입었더니 감기약을 드세요.옷을 얇게 입었더니 감기에 걸렸어요.Vế sau phải là kết quả/phát hiện có thật, không dùng câu mệnh lệnh.

• 옷을 얇게 입다 → 감기에 걸렸다Xem đáp ánẨn

  가: 어디 아파요? 나: 옷을 얇게 입었더니 감기에 걸렸어요.A: Bạn đau ở đâu à? B: Tôi mặc mỏng quá nên bị cảm rồi.
• 점심을 급하게 먹다 → 소화가 안 되다Xem đáp ánẨn

  가: 어디 아파요? 나: 점심을 급하게 먹었더니 소화가 안 돼요.A: Bạn đau ở đâu à? B: Trưa ăn vội quá nên giờ khó tiêu.
• 지난주에 좀 무리하다 → 몸살이 났다Xem đáp ánẨn

  가: 어디 아파요? 나: 지난주에 좀 무리했더니 몸살이 났어요.A: Bạn đau ở đâu à? B: Tuần trước làm quá sức một chút nên bị ốm, đau nhức người.
• 아침에 일찍 일어나다 → 좀 피곤하다Xem đáp ánẨn

  가: 어디 아파요? 나: 아침에 일찍 일어났더니 좀 피곤해요.A: Bạn đau ở đâu à? B: Sáng dậy sớm nên hơi mệt.