동 -을 수 있다/없다

Diễn đạt khả năng — "có thể / không thể làm gì".

동 -을 수 있다/없다 gắn sau động từ, nghĩa là "có thể / không thể làm gì". Dùng để nói về năng lực (저는 한국 음식을 만들 수 있어요 = Tôi biết nấu món Hàn) hoặc về khả năng của tình huống (내일은 일이 있어서 갈 수 없어요 = Mai có việc nên tôi không đi được).

Cách chia giống -을 거예요 đã học ở Step 1: gốc có 받침 thì -을 수 있다 (먹을 수 있어요), không có 받침 thì -ㄹ 수 있다 (갈 수 있어요). Gốc có 받침 ㄹ thì giữ nguyên, chỉ thêm 수 있다: 만들다 → 만들 수 있어요.

Câu hỏi "통화할 수 있어요?" còn dùng để hỏi xem người kia có tiện/rảnh không — lịch sự hơn hỏi thẳng. Trả lời không được thì đổi 있다 thành 없다: 받을 수 없어요.

• Tranh팀장님, 지금 통화할 수 있어요?Trưởng nhóm ơi, bây giờ chị nói chuyện điện thoại được không ạ?
• Tranh네, 괜찮아요.Vâng, được chứ.
• Ví dụ가: 거기 이주민 센터죠? 주말에도 상담을 받을 수 있어요? 나: 네, 상담을 받을 수 있어요.A: Đó là trung tâm người nhập cư phải không ạ? Cuối tuần cũng được tư vấn chứ? B: Vâng, anh/chị có thể được tư vấn.
• Ví dụ내일은 일이 있어서 한국어 센터에 갈 수 없어요.Ngày mai tôi có việc nên không thể đến trung tâm tiếng Hàn.
• Ví dụ저는 한국 음식을 만들 수 있어요.Tôi có thể (biết) nấu món ăn Hàn Quốc.

• Nhớ cách viết: 할 수 있어요 có dấu cách trước và sau 수 — không viết 할수있어요.
• Gốc có ㄹ: không thêm 을 — 만들을 수 là sai, đúng là 만들 수. Bất quy tắc ㄷ: 듣다 → 들을 수 있어요.
• Với danh từ + 하다 (수영하다, 요리하다) có thể nói 수영할 수 있어요 hoặc 수영을 할 수 있어요, nghĩa như nhau.

• 못Nghĩa gần giống -을 수 없다: 못 가요 ≈ 갈 수 없어요 (không đi được). 못 ngắn, hay dùng khi nói; -을 수 없다 nghe rõ ràng, hơi trang trọng hơn.
• -을 거예요Cùng quy tắc -을/-ㄹ nhưng nghĩa khác: 갈 거예요 (sẽ đi — kế hoạch) ↔ 갈 수 있어요 (có thể đi — khả năng).

• 만들을 수 있어요만들 수 있어요Gốc có 받침 ㄹ thì chỉ thêm 수 있다, không thêm 을.
• 갈 수 안 있어요갈 수 없어요Phủ định của -을 수 있다 là -을 수 없다, không dùng 안.

• 기숙사에서 요리하다 (이링 ○ / 라민 X)Xem đáp ánẨn

  이링 씨, 기숙사에서 요리할 수 있어요? — 네, 기숙사에서 요리할 수 있어요.Yiling ơi, bạn nấu ăn ở ký túc xá được không? — Vâng, tôi nấu ăn ở ký túc xá được.
• 지금 전화를 받다 (이링 X / 라민 ○)Xem đáp ánẨn

  이링 씨, 지금 전화를 받을 수 있어요? — 아니요, 지금 전화를 받을 수 없어요.Yiling ơi, bây giờ bạn nghe điện thoại được không? — Không, bây giờ tôi không nghe điện thoại được.
• 한국 음식을 만들다 (이링 ○ / 라민 ○)Xem đáp ánẨn

  이링 씨, 한국 음식을 만들 수 있어요? — 네, 한국 음식을 만들 수 있어요.Yiling ơi, bạn nấu được món Hàn không? — Vâng, tôi nấu được món Hàn.